الشيخ المنتظري
382
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
آن كه گرفتارى و مشغله پيدا كنيد ، « و فى متنفّسه قبل ان يؤخذ بكظمه » ، « كظم » به آن قسمت از گلوى انسان كه محل خفه كردن است مىگويند ، « متنفّس » هم به زمانى كه قدرت بر نفس كشيدن دارد گفته مىشود ; يعنى انسان در زمانى كه قدرت نفس كشيدن دارد و پيش از آن كه بيخ گلوى او گرفته شود ، بايد براى قيامت خود كار كند . « وليمهّد لنفسه و قدومه » ، « يُمهّد » از مادّه « تمهيد » به معناى آماده كردن است ، مقصود از « قدومه » قيامت است ; يعنى اين انسان بايد براى خود و آن روزى كه در آن حاضر مىشود آماده شود ، و براى خود اعمال صالح و نيكو اندوخته كند . « وليتزوّد من دار ظعنه لدار اقامته » ، اين خانه خانه مسافرت است ، و قيامت خانه ابدى و هميشگى است ، حضرت فرموده است از اين خانه مسافرتى براى خانه اى كه ابدى است زاد و توشه برداريد . اين دنيا وسيله رسيدن به وعده هاى آخرت است و براى رسيدن به درجات اُخروى احتياج به اعمال صالح است . تأكيد بر رعايت كتاب و حقوق الهى « فَاللهَ اللهَ ، اَيُّهَا النَّاسُ ، فِيَما اسْتَحْفَظَكُمْ مِنْ كِتَابِهِ ، وَاسْتَوْدَعَكُمْ مِنْ حُقُوقِهِ » ( اى بندگان خدا ، به خدا توجّه كنيد به خدا توجّه كنيد ، نسبت به آنچه در كتاب خويش محافظت و رعايت آن را به شما امر فرموده ، و در آنچه از حقوق خويش نزد شما امانت گذاشته است . ) « فالله الله » به ياد خدا باشيد . اينجا از باب تحذير است و در باب تحذير فعل حذف مىشود و « محذّر منه » تكرار مىشود ، پس « اللهَ اللهَ » در اصل « اذكراللهَ » است ; يعنى به ياد خدا باشيد . « ايّها النّاس » مناداست و حرف نداى آن ( يا ) محذوف است و اين عبارت به صورت قلب آمده ، اصل عبارت به اين صورت است : « يا ايّها النّاس اذكر الله فيما استحفظكم من كتابه » يعنى اى مردم به ياد خدا باشيد در آنچه خدا